|
Πλήρης
κατάλογος των 57 σελίδων ("Pages") του blog "Οικο-γενιά",
ξεχωριστός από τον κατάλογο των αναρτήσεων. Περιλαμβάνει τις 3 θεματικές
σελίδες, τη σελίδα-πρόγραμμα των "52 εξερευνήσεων φύσης" (52fisi)
με τα 52 εβδομαδιαία θέματά της οργανωμένα ανά εποχή, και μία σελίδα σε
κατάσταση προσχεδίου. Κάθε τίτλος είναι ενεργός σύνδεσμος, με σύντομη
περιγραφή, ώστε να επιλέξετε εύκολα τα άρθρα για τους θεματικούς
καταλόγους. |
Οδηγός
για τη δημιουργία προσωπικού «σημειωματάριου φύσης», ενός εργαλείου καταγραφής
παρατηρήσεων, σχεδίων και εντυπώσεων από κάθε επαφή με το φυσικό περιβάλλον.
Παρουσιάζει
τον ετήσιο κύκλο των τεσσάρων εποχών και τα χαρακτηριστικά φυσικά φαινόμενα
κάθε περιόδου, ως πλαίσιο κατανόησης του ρυθμού της φύσης όλο τον χρόνο.
Συγκεντρώνει
πρακτικές ιδέες και δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, χρήσιμο σημείο
αναφοράς για εκπαιδευτικούς, γονείς και ομάδες που θέλουν να περάσουν στην
πράξη.
ΣΕ
ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ (1 σελίδα)
Είμαστε ΕΤΟΙΜΟΙ;!
Σελίδα
για την ετοιμότητα οικογενειών απέναντι σε έκτακτες φυσικές καταστάσεις (π.χ.
κακοκαιρία), βρίσκεται προς το παρόν σε κατάσταση προσχεδίου και δεν έχει
δημοσιευτεί.
ΤΟ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "52 ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΗΣ" (53 σελίδες: 1
εισαγωγική + 52 εβδομαδιαίες)
Η
αρχική σελίδα του προγράμματος «52 εξερευνήσεις φύσης» (52fisi), που
παρουσιάζει τη δομή του ετήσιου οδηγού με μία θεματική εξερεύνηση για κάθε
εβδομάδα του χρόνου.
ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ (Θέματα 1–11)
1. Βραδινή παρατήρηση της Φύσης
Εισάγει
στη νυχτερινή παρατήρηση της φύσης το φθινόπωρο, με ήχους, σκιές και
δραστηριότητες που εξοικειώνουν παιδιά και οικογένειες με τον σούρουπο και τη
νύχτα.
2. Σπόροι και Καρποί του Φθινοπωρινού δάσους
Εξερεύνηση
των σπόρων και καρπών που προσφέρει το φθινοπωρινό δάσος, οι τρόποι διασποράς
τους και ο ρόλος τους στην τροφική αλυσίδα του δάσους.
3. Φθινοπωρινή Ισημερία, Πεζοπορία, Φωτογραφία
Συνδέει
τη φθινοπωρινή ισημερία με μια οικογενειακή πεζοπορία παρατήρησης και
φωτογράφησης της φύσης, καταγράφοντας τις πρώτες αλλαγές της εποχής.
4. Ανακαλύπτω και φιλοξενώ τα "τερατάκια"* της
φύσης
Ενθαρρύνει
τη φιλοξενία μικρών «τερατάκιων» της φύσης —εντόμων και ζωυφίων— στον κήπο ή
την αυλή, καλλιεργώντας εξοικείωση αντί για φόβο.
Δραστηριότητες
παρατήρησης και συλλογής φθινοπωρινών φύλλων, αναγνώρισης δέντρων από το σχήμα
και το χρώμα τους, και κατανόησης του κύκλου φυλλόπτωσης.
Εξερεύνηση
των φθινοπωρινών λιμνών και υγροτόπων, της ζωής που φιλοξενούν και των αλλαγών
που φέρνει η εποχή στα νερά και τους γύρω οικοτόπους.
7. Η Φθινοπωρινή Μετανάστευση των πουλιών
Παρουσιάζει
το φαινόμενο της φθινοπωρινής μετανάστευσης των πουλιών, τα είδη που ταξιδεύουν
και τους τρόπους παρατήρησής τους στην ελληνική φύση.
8. Οι Σκαντζόχοιροι και τα Σκαντζοχοιράκια του
Φθινοπώρου
Γνωριμία
με τους σκαντζόχοιρους, τις συνήθειές τους πριν τη χειμερία νάρκη, και τρόπους
να κάνουμε τον κήπο μας πιο φιλόξενο γι' αυτούς.
Εισαγωγή
στον κόσμο των βρύων και λειχήνων, οργανισμών-δεικτών καθαρού αέρα, με
δραστηριότητες αναγνώρισης πάνω σε πέτρες, κορμούς και τοίχους.
10. Εξερευνώντας τα μανιτάρια του Φθινοπώρου
Παρατήρηση
των μανιταριών που εμφανίζονται το φθινόπωρο στο δάσος, με έμφαση στην
αναγνώριση, τον ρόλο τους στο οικοσύστημα, και κανόνες ασφαλείας.
11. Ανακαλύπτοντας την Αλεπού!
Γνωριμία
με την αλεπού, τις συνήθειές της, τον ρόλο της στο οικοσύστημα και τους μύθους
που τη συνοδεύουν στην ελληνική παράδοση.
ΧΕΙΜΩΝΑΣ (Θέματα 12–27)
12. Χειμερινό τάισμα πουλιών (1)
Πρώτο
μέρος οδηγού για το σωστό τάισμα πουλιών τον χειμώνα, με προτάσεις τροφών και
θέσεων ταϊστρών που βοηθούν χωρίς να βλάπτουν την άγρια ζωή.
13. Σαλιγκάρια και Γυμνοσάλιαγκες
Εξερεύνηση
σαλιγκαριών και γυμνοσάλιαγκων, της βιολογίας και του ρόλου τους στο
οικοσύστημα, με παρατήρηση σε υγρές, σκιερές γωνιές του κήπου.
14. Παρατηρώντας την χειμερινή Φύση!
Γενικός
οδηγός παρατήρησης της χειμερινής φύσης, με ενδείξεις ζωής που μπορούμε να
εντοπίσουμε ακόμη και τις πιο κρύες μέρες του χρόνου.
15. Ταΐζουμε τα πουλάκια της γειτονιάς (μέρος 2ο)
Συνέχεια
του οδηγού τάισματος πουλιών, με επιπλέον συμβουλές για τροφή, νερό και
υγιεινή, ώστε η βοήθεια στα πουλιά της γειτονιάς να είναι πραγματικά ωφέλιμη.
Εξηγεί
το φαινόμενο του χειμερινού ηλιοστασίου, τη μικρότερη μέρα του χρόνου, και τη
σημασία του στον ετήσιο κύκλο φωτός και σκότους της φύσης.
Παρουσιάζει
τα παραδοσιακά φυτά των χειμερινών γιορτών —έλατο, γκι, ελλέβορος— την
προέλευση και τα σύμβολά τους στη φύση και τον πολιτισμό.
18. Χειμωνιάτικος ουρανός και αστροπαρατήρηση
Οδηγός
αστροπαρατήρησης τις καθαρές χειμωνιάτικες νύχτες, με αστερισμούς που
ξεχωρίζουν εύκολα και δραστηριότητες οικογενειακής παρατήρησης του νυχτερινού
ουρανού.
19. Πουλιά του Χειμώνα και η υγιεινή στο τάισμά τους
Παρουσιάζει
τα είδη πουλιών που παραμένουν ενεργά τον χειμώνα και τους κανόνες υγιεινής που
πρέπει να τηρούμε όταν τα ταΐζουμε, για την προστασία τους.
20. Πώς επηρεάζει το χιόνι τα ζώα και τα πουλιά;
Εξηγεί
πώς προσαρμόζονται ζώα και πουλιά στο χιόνι και το κρύο, τις στρατηγικές
επιβίωσής τους, και πώς μπορούμε να τα στηρίξουμε τις δύσκολες μέρες.
21. Ιχνηλατώντας τα "κακάκια" των ζώων
Οδηγός
αναγνώρισης ζωικών περιττωμάτων στη φύση ως ίχνη παρουσίας ζώων, ένα
διασκεδαστικό εργαλείο ντετέκτιβ για μικρούς εξερευνητές της υπαίθρου.
22. Ιχνηλασία στο χιόνι για όλη την οικογένεια
Δραστηριότητα
ιχνηλασίας πάνω στο χιόνι, αναγνωρίζοντας τα αποτυπώματα διαφορετικών ζώων,
κατάλληλη για οικογενειακή εξόρμηση σε χιονισμένη φύση.
23. Χειμωνιάτικα δέντρα, δείξτε μου τα "μάτια"
σας!
Παρατήρηση
γυμνών χειμωνιάτικων δέντρων μέσα από τους «οφθαλμούς» (μάτια) τους, ένα
στοιχείο αναγνώρισης είδους ακόμη κι όταν λείπουν τα φύλλα.
24. Ανακαλύψτε την χειμωνιάτικη φύση!
Γενική
πρόσκληση εξερεύνησης της χειμωνιάτικης φύσης, με ιδέες δραστηριοτήτων που
δείχνουν πως η ζωή συνεχίζεται ενεργά ακόμη και στην πιο κρύα εποχή.
25. Γίνετε "detective" της Άγριας Ζωής στη
φύση!
Μετατρέπει
την εξερεύνηση σε παιχνίδι ντετέκτιβ, αναζητώντας ίχνη, φωλιές και σημάδια
παρουσίας άγριων ζώων στο περιβάλλον γύρω μας.
26. Βοηθάμε τη φύση με τεχνητές φωλιές πουλιών
Οδηγός
κατασκευής και τοποθέτησης τεχνητών φωλιών για πουλιά, μια πρακτική δράση που
ενισχύει τη φωλεοποίηση σε περιοχές με έλλειψη φυσικών κοιλοτήτων.
27. Ανακαλύπτουμε τους ταπεινούς γαιοσκώληκες
Γνωριμία
με τους γαιοσκώληκες και τον πολύτιμο ρόλο τους στη γονιμότητα του εδάφους,
μέσα από απλές δραστηριότητες παρατήρησης στον κήπο.
ΑΝΟΙΞΗ (Θέματα 28–40)
28. Τα πρώτα σημάδια της Άνοιξης
Καταγράφει
τα πρώτα σημάδια της άνοιξης στη φύση —μπουμπούκια, πρώτα λουλούδια, επιστροφή
πουλιών— μια άσκηση παρατηρητικότητας στην αλλαγή της εποχής.
29. Εαρινή ισημερία: τα χελιδόνια έρχονται!
Συνδέει
την εαρινή ισημερία με την άφιξη των χελιδονιών, σύμβολο της άνοιξης, και
προτείνει τρόπους παρατήρησης της επιστροφής τους.
30. Αναγνωρίζω και Προστατεύω τις φωλιές των πουλιών
Οδηγός
αναγνώρισης διαφορετικών τύπων φωλιών πουλιών την άνοιξη, και οδηγίες για το
πώς να τις προστατεύουμε χωρίς να ενοχλούμε τους ενοίκους τους.
31. Από ποιο πτηνό προέρχεται το αυγό;
Παιχνίδι
αναγνώρισης αυγών πουλιών βάσει χρώματος, μεγέθους και σχεδίου, μια
διασκεδαστική άσκηση παρατήρησης για την ανοιξιάτικη περίοδο φωλιάσματος.
32. Τ' αγριολούλουδα της εξοχής
Εξερεύνηση
των αγριολούλουδων που ανθίζουν την άνοιξη στην ελληνική εξοχή, με
δραστηριότητες αναγνώρισης ειδών και συλλογής παρατηρήσεων.
33. Η ευαίσθητη ομορφιά των πεταλούδων
Γνωριμία
με τις πεταλούδες, τον κύκλο μεταμόρφωσής τους και τον ρόλο τους στην
επικονίαση, μέσα από παρατήρηση στον κήπο ή στην εξοχή.
34. ΠΑΣΧΑλίτσες, τα αγαπητά σκαθάρια!
Γνωριμία
με τις πασχαλίτσες, ωφέλιμα σκαθάρια που καταπολεμούν παράσιτα των φυτών, με
δραστηριότητες αναγνώρισης ειδών και χρωματισμών.
35. Τα γιατρικά και τα αρωματικά της φύσης
Εισαγωγή
στα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής φύσης, τις χρήσεις τους στην
παράδοση, και δραστηριότητες αναγνώρισης μέσα από την όσφρηση.
Παρατήρηση
της οργανωμένης κοινωνίας των μυρμηγκιών, της συνεργασίας και του ρόλου τους
στο οικοσύστημα, μέσα από απλή παρατήρηση μιας φωλιάς.
37. Από τον BATMAN στις νυχτερίδες
Χρησιμοποιεί
τον μύθο του Batman ως αφορμή γνωριμίας με τις πραγματικές νυχτερίδες, τον
ωφέλιμο ρόλο τους και την ανάγκη προστασίας τους.
38. Κι αν δεν είναι μέλισσα, τι είναι;
Βοηθά
στη διάκριση μελισσών από άλλα παρόμοια έντομα όπως σφήκες και συρφίδες,
μαθαίνοντας να αναγνωρίζουμε τους πραγματικούς επικονιαστές της άνοιξης.
39. Κι όμως! Δεν είναι …..πόντικες! Είναι Ασπάλακες
& Μυγαλές.
Ξεδιαλύνει
τη σύγχυση ανάμεσα σε ποντίκια, ασπάλακες και μυγαλές, τρία διαφορετικά μικρά
θηλαστικά με ξεχωριστές συνήθειες και ρόλο στη φύση.
40. Μαζεύουμε βρώσιμα αγριόχορτα
Οδηγός
αναγνώρισης και συλλογής βρώσιμων αγριόχορτων της άνοιξης, με έμφαση στην
ασφαλή αναγνώριση ειδών και τον σεβασμό στη φύση κατά τη συλλογή.
ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ (Θέματα 41–52)
41. Η όμορφη Φύση του Ιουνίου και τα μεγάλα έντομα!
Παρουσιάζει
τη φύση του Ιουνίου και τα εντυπωσιακά μεγάλα έντομα της εποχής, με ιδέες
παρατήρησης σε κήπους και υπαίθριους χώρους.
42. Εμέσματα ή Pellets: γρίφοι για δυνατούς λύτες!
Εξηγεί
τι είναι τα εμέσματα (pellets) αρπακτικών πτηνών και πώς η ανάλυσή τους
αποκαλύπτει στοιχεία για τη διατροφή και την παρουσία τους στην περιοχή.
43. Βάτραχοι και Φρύνοι: πρίγκιπες παραμυθιών ή
βιοδείκτες υγείας του περιβάλλοντος;
Γνωριμία
με βατράχους και φρύνους, τον ρόλο τους ως βιοδείκτες περιβαλλοντικής υγείας,
πέρα από τον ρόλο τους στα παραμύθια.
44. Σαύρες: οι μικροί απόγονοι των δράκων!
Παρατήρηση
σαυρών της ελληνικής φύσης το καλοκαίρι, των συνηθειών και προσαρμογών τους, με
αναφορά στη μακρινή τους συγγένεια με τους δεινόσαυρους.
45. Αράχνες, οι συγκάτοικοι που δημιούργησαν το web!
Γνωριμία
με τις αράχνες, τους ιστούς τους και τον ωφέλιμο ρόλο τους στον έλεγχο εντόμων,
ξεπερνώντας τον συνηθισμένο φόβο απέναντί τους.
46. Τα παρεξηγημένα αλλά ωφέλημα φίδια.
Αποδομεί
μύθους γύρω από τα φίδια, παρουσιάζοντας τον ωφέλιμο ρόλο τους στο οικοσύστημα
και τρόπους ασφαλούς συνύπαρξης μαζί τους.
47. Τα κοχύλια της ακρογιαλιάς
Οδηγός
αναγνώρισης κοχυλιών που βρίσκουμε στην ακρογιαλιά το καλοκαίρι, με στοιχεία
για τα θαλάσσια μαλάκια που τα δημιούργησαν.
48. Νυχτοπεταλούδες, από τον Σκώρο στον Μεταξοσκώληκα
Εξερεύνηση
του κόσμου των νυχτοπεταλούδων, από τους κοινούς σκώρους έως τον μεταξοσκώληκα,
και τον ρόλο τους στη φύση και την ιστορία.
Οδηγός
καλοκαιρινής εξερεύνησης της παραλίας, με δραστηριότητες παρατήρησης θαλάσσιας
ζωής, άμμου και βράχων, κατάλληλες για όλη την οικογένεια.
50. Οι μεγαλόσωμοι κάτοικοι των θαλασσών μας!
Παρουσιάζει
τα μεγάλα θαλάσσια είδη των ελληνικών θαλασσών —δελφίνια, φώκιες, χελώνες— και
την ανάγκη προστασίας των οικοτόπων τους.
Πρόσκληση
εξερεύνησης της υποθαλάσσιας ζωής στα ρηχά νερά με μάσκα και αναπνευστήρα, μια
ήπια πρώτη επαφή με τη θαλάσσια βιοποικιλότητα.
52. Τα θαλασσοπούλια στις θάλασσές μας και το Seawaching
Γνωριμία
με τα θαλασσοπούλια των ελληνικών θαλασσών και εισαγωγή στο «seawatching»,
κλείνοντας τον ετήσιο κύκλο των 52 εξερευνήσεων φύσης.